عناوین مونوگراف دفاع شده علوم سیاسی

۱٫ عطامحمد (مهمند)

موضوع: نقش دیپلماسی در سیاست جهانی

استاد راهنما: حاجی محمد رحیمی.

محل دفاع : پوهنتون خاتم النبیین (ص) شعبه غزنی.

سال : ۱۳۹۴ خورشیدی.

چکیده

دیپلماسی به عنوان ابزار سیاست خارجی در حفظ ثبات تمامیت ارضی و تأمین منافع ملی از جایگاه بالایی در مباحث سیاست جهانی بر خوردار است. تحقیق حاضر جهت تبیین نقش دیپلماسی در سیاست جهانی با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی کوشیده زوایای اشکار و پنهان این تأثیر را به عنوان یک دغدغه و مسئله به بررسی بگرد.
هدف از پژوهش حاضر نیز آن بوده تا گام هر چند اندک را در مباحث دیپلماسی، سیاست خارجی و سیاست بین الملل را بر داشته و راه را برای محققان علاقه مند به مسایلی پژوهش هموار سازد.
در فرایند پژوهش به این حقیقت دست یافتیم که دیپلماسی به رغم اینکه از سابقه طولانی و درمجامع غربی، شرقی و خاورمیانه بر خوردار است. در ایجاد صلح، امنیت، ایجاد سازمان های بین المللی،منطقه و فرامنطقه از اهمیت بالای بر خوردار است، امروزه سیاست جهانی که بر مبنای واقعگرای استوار است با استفاده از ابزار دیپلماسی در سیاست جهانی، توانسته نبض سیاست خارجی کشورها را بدست بیگرد. براساس نظر سنجی علمی در سیاست خارجی کشوری از قدرت بالائی بر خوردار است. که دارای دیپلماسی فعال باشد. از این روء افغانستان هم اگر می خواهد از تمامیت ارضی و منافع ملی دفاع کند، باید استفاده دیپلماسی را قوی بسازد.

کلید واژه ها: سیاست، دیپلماسی، واقعگرایان، آرمانگرایان،کلاسیک، ژئوپولیتیک و نقش.


۲.  رفیع الله خیر خواه

عنوان مونوگراف: ژئوپولتیک افغانستان ومداخلات ابرقدرتها

استاد راهنما: حاجی محمد رحیمی

محل دفاع :‌ پوهنتون خاتم النبیین شعبه غزنی

سال:  ۱۳۹۴

چکیده مطالب

افغانستان به عنوان کشوری دارای موقعیت ژئوپلیتیک سه بار توسط ابر قدرت های نظام بین الملل تحت اشغال قرار گرفته است. نخستین بار انگلیس، در مرتبه دوم ارتش سرخ شوروی در زمان “لئونید برژنف” جهت حمایت از دولت کمونیستی “نجیب الله” وارد افغانستان شد و در سومین مرتبه آمریکایی ها تحت عنوان نابودی طالبان و سازمان القاعده افغانستان را اشغال کردند. هرچند وجود تفاوتی بین این دو موضوع وجود دارد.
ایالات متحده آمریکا در اکتبر سال ۲۰۰۱ و به منظور سرنگون کردن “اسامه بن لادن” رهبر سازمان تروریستی القاعده جنگ علیه افغانستان و رژیم طالبان را آغاز نمود. این حمله در شرایطی صورت گرفت که دو دهه پیش تر دیگر ابرقدرت نظام بین الملل یعنی انگلیس و شوروی نیز به افغانستان لشکرکشی نموده بودند. ارتش شوروی پس از نزدیک به ۱۰ سال حضور و عدم به دست آوردن موفقیت خاصی صحنه داخلی افغانستان را ترک کرد. هم اکنون بیش از ۱۳ سال از هجوم آمریکا و ائتلاف بین المللی به افغانستان می گذرد و بر اساس وعده های داده شده قرار است عده ای از این نیروها تا پایان سال جاری افغانستان را ترک کنند.

واژگان کلیدی: افغانستان، ژئوپلیتیک، مداخلات، امنیت ملی، ابر قدرت ها، آمریکا.


۳٫  محمد “مهدوی”

عنوان مونوگراف: فساد اداری در افغانستان (علل زمینه ها وراهکارهای مبارزه باآن)

استاد راهنما: حاجی محمد رحیمی

محل دفاع :‌ پوهنتون خاتم النبیین شعبه غزنی

سال: ۱۳۹۴

چکیده

نوشتارحاضردر فرایند پیمایش خود فساد اداری را پدیده ای می داند که کم وبیش درمجموع در کشورهای جهان وجود دارد، با این حال نوع، شکل، میزان وگستردگی آن درهرکشور متفاوت است. امروزه فساد اداری درکنار تروریزم ومواد مخدربه یک معضل جهانی مبدل شده ودولت ها آگاهند که فساد باعث آسیب های بسیاری شده است ازجمله اقتصادی داخلی رافلج، جریان توسعه را مختل، سازمانهای دموکراتیک را به چالش کشانیده واصل حاکمیت قانون را مخدوش میسازد.

روش این تحقیق عمدتاً توصیفی، تحلیلی وهدف از نوشتارتبیین فساداداری بوده تاراه را برای تحقیقات بیشتر بازکند. در روند تحقیق به این حقیقت دست یافته که فساد اداری درافغانستان یکی ازدغدغه های مهم امروزه مردم وجامعه مارا تشکیل می دهد، وهمه ازفساد اداری داد میزند وهمچنان این نگرانی را افزایش داده که فساد اداری موجود درکشور ممکن است همه تلاشها برای بازسازی وایجاد یک سیستم دولتی مبتنی برمشروعیت مردمی را عقیم سازد. این بدبختیها خانه دل هرافغان را تیره وتار ساخته وامید مردم را نسبت به آینده روشن وآفتابی ناامید کرده اند.گسترش فساد اداری به عنوان یک معضل باعث شده که کاندیدای ریاست جمهوری وپارلمانی درکمپاین های انتخاباتی با شعارهای چون مبارزه بافساد اداری مجالس را گرم وداغ کنند. برعکس هیچگونه اصلاح بوجود نیامده، بلکه مردم نومیدانه شاهد گسترش آن درعرصه مختلف زندگی میباشند، ازسوی دیگر به رغم صحبت های زیادی تاهنوز یک بحث دقیق علمی ازسوی رهبران، نهادهای مدنی ومحافل علمی صورت نگرفته.درنتیجه راه های همچون، رفع ابهام مقررات وقوانین، تغییر درسطح دست مزدها، دولت الکترونیکی،

استخدام به اساس تعهد وتخصص، سیستم تنبیه ومجازات، نظارت دقیق وبهنگام رابه عنوان بیرون رفت از این معضل اجتماعی پیشنهاد می نماید.

کلید واژه ها: فساد، فساد اداری، اداره، راهکار، افغانستان.


۴٫ مهدی «نیکفر»

عنوان مونوگراف:‌ راهبرد ناتمام آمریکا و ناتو در تامین امنیت افغانستان

استاد رهنما: حاجی محمد رحیمی

محل دفاع :‌ پوهنتون خاتم النبیین شعبه غزنی

سال :‌   ۱۳۹۴

چکیده

بدون تردید حادثه یازدهم سپتامبر سال ۲۰۰۱، تحولات  زیادی درروابط بین الملل به ارمغان آورد، ازجمله درکشورما افغانستان که باردیگر سرنوشت سیاسی این کشوررقم خورد. ایالات متحده آمریکا پس ازرخدادحادثه یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱به افغانستان حمله کرد. بعدازحمله آمریکا به افغانستان وسقوط حاکمیت طالبان، دربیست وهفتم نوامبر ۲۰۰۱ درشهربن آلمان اجلاس تقسیم قدرت درافغانستان برگذارگردید. یکی از محورهای این کنفرانس، اعزام نیروهای بین المللی برای تأمین امنیت درافغانستان بود ودراین راستا، نیروهای کشورهای عضوناتو وائتلاف به رهبری آمریکا دراین کشور حضور دارند. اما بعدازگذشت هفت سال ازحضوراین نیروها دراین کشور، نه تنها کدام دست آوردی درزمینه امنیت ندا شته اند، بلکه حضور این نیروها، باعث تشدید ناامنی درافغانستان گردیده. عملکرد این نیروها درمدت زمان حضورشان، این مطلب را به اثبات رساند،که نیروهای خارجی مستقردرافغانستان به دنبال برقراری ثبات وامنیت نیستند، بلکه این نیروها می خواهند درقالب مبارزه باتروریسم، ازبین بردن طالبان وتأمین امنیت، به اهداف اقتصادی وسیاسی- استراتژیک خود دست پیداکنند.

کلیدواژه ها: ناتو، بازیگران خارجی، بازیگران منطقه ای، امنیت، ایدآلیسم، رئالیسم.


۵٫ نام محصل: محمدموسی “اخلاقی”

عنوان مونوگراف: بررسی سیاست خارجی افغانستان طی سالهای ۲۰۰۱-۲۰۱۵

استاد راهنما:محمد داود حسینی

محل دفاع :‌ پوهنتون خاتم النبیین شعبه غزنی

سال :‌  ۱۳۹۴

چکیده‌

سیاست خارجی عبارت است از یک استراتژی یا یک رشته اعمال از پیش طرح ریزی شده توسط تصمیم گیرندگان حکومتی که مقصود از آن دستیابی به اهداف معین، در چارچوب منافع ملی و در محیط بین الملل است. سیاست خارجی باید دارای استراتژی باشد. استراتژی سیاست خارجی،‌ خطوط اساسی سیاست خارجی کشور ها را ترسیم می نماید. سیاست خارجی فاقد استراتژی، صرفا در حد مجموعه ای از اهداف و آرمان باقی مانده و نهایتا روابط خارجی خواهد بود. در این رساله،‌ سیاست خارجی افغانستان از سال های (۲۰۱۵-۲۰۰۱) بررسی شده است و این تحقیق بدنبال آن است که آیا سیاست خارجی افغانستان طی سال های (۲۰۱۵-۲۰۰۱) تأمین کننده منافع ملی افغانستان بوده است یا خیر؟ در سیاست خارجی آنچه مهم است، شناخت سیاست گذار از محیط بین الملل است، که باید دقیقا مورد توجه قرار داده شود. در این تحقیق موضوع سیاست خارجی افغانستان با استفاده از چرخه ای استراتژیک مورد بررسی قرارگرفته. که با در نظرداشت آن محیط استراتژیک،‌ تهدیدات استراتژیک،‌ منافع واحدها، اهداف استراتژیک، نقاط هدف و نیاز های استراتژیک شرح و بیان شده است و چرخه ای استراتژیک و سیاست خارجی افغانستان و همچنان بررسی سیاست خارجی افغانستان طی یک و نیم دهه ای اخیر مورد بحث  و کاوش قرار گرفته است.

این رساله نشان میدهد که با عنایت به تمامی موارد مطروحه در این تحقییق می توان گفت آنچه طی سال های (۲۰۱۵-۲۰۰۱) تحت عنوان سیاست خارجی پی گرفته شده، تامین کننده  منافع ملی حد اکثری افغانستان نبوده است.

واژگان کلیدی: سیاست خارجی، چرخه ای استراتژیک، محیط استراتژیک، تهدیدات استراتژیک و منافع ملی.


۶٫ نام محصل: محمد احسان “سروری”

عنوان مونوگراف: جهانی شدن و تاثیرات آن بر افغانستان

استاد راهنما:حاجی محمد رحیمی

محل دفاع :‌ پوهنتون خاتم النبیین شعبه غزنی

سال :‌  ۱۳۹۴

چکیده

این تحقیق، در صدد یافتن پاسخ براى پرسشهاى زیر است:

۱٫  چه رابطه بین افغانستان و جهانی شدن وجود دارد؟

۲٫  جهانی شدن چه تأثیری بر اقتصاد، سیاست، فرهنگ، اطلاعات و ارتباطات افغانستان دارد؟

۳٫  افغانستان از جهانی شدن چه نفعی خواهد برد؟

در فرایند تحقیق تاثیرات جهانی شدن بر افغانستان مورد بحث واقع شد. مهمترین مسئله ما در این نوشتار یافتن پاسخ به پرسش های فوق بود که میخواست تاثیرات جهانی شدن بر افغانستان را تحقیق نماید. روش تحقیق ما در این نوشتار توصیفی- تحلیلی بود که در آن علاوه بر مباحث توصیفی، مطالب تحلیلی مربوط به موضوع نیز پیگیری گردید. هدف اصلی در تحقیق حاضر علاوه بر یافتن پاسخ به پرسش های فوق ، باز کردن راه تحقیق برای علاقه مندان به بحث جهانی شدن و افغانستان بود. در این فرایند به این حقایق دست یافتیم که جهانی شدن در عرصه های مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، ارتباطی و نظامی تاثیرات چشمگیری داشته است. اما این که دولتمردان ما نتوانسته از فرصت های جهانی شدن به خوبی استفاده نمایند، بحث جدائی است.

کلید واژه ها: جهانی شدن، افغانستان، تأثیر، اقتصاد، سیاست، فرهنگ.


۷. نام محصل: علیرحم  “حسنی”

عنوان مونوگراف: اندیشه سیاسی آیت الله محسنی

استاد راهنما:حاجی محمد رحیمی

محل دفاع :‌ پوهنتون خاتم النبیین شعبه غزنی

سال :‌  ۱۳۹۴

چکیده

آیت الله محسنی یکی از فقهای بنام و معاصر  کشور افغانستان است. وی دیدگاههای روشن و جدیدی در مسایل مختلف سیاسی دارد.تحقيق حاضر بدنبال پاسخگويي به اين سوال اساسي بود که انديشه سياسي آيت الله محسنی چيست و گستره آن کدام اند؟ در فرايند تحقيق اين پاسخ را فرض گرفتيم که انديشه سياسي آيت الله محسنی مجموعه­ي منسجم از مباني، قواعد و تأمّلات فقهي-سياسي وي در باب حکومت ديني مي باشد که ما سعي کرديم اين فرضيه را از طريق کنکاش در مباني فکري و قواعد فقهي حاکم بر انديشه وي، به اثبات برسانيم. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و هدف از پژوهش از یکسو تحلیل اندیشه سیاسی محسنی و از سوی دیگر بازگشایی راه برای تحقیقات بیشتر برای علاقه مندان به مباحث اندیشه ای است.

مطابق يافته­هاي اين تحقيق، ايشان  در باب حکومت ديني، در عصر غيبت معتقد به نظام امامت و در عصر غيبت با استفاده از اصل عمل به قدر مقدور، آن را دو نوع مي کند: حکومت ديني که در رأس آن ولي فقيه جامع الشرايط قرار دارد  و حکومت ديني که قوانين آن اسلامي باشد مانند افغانستان و عراق. اما حکومت مطلوب را حکومتي مي داند که در رأس قوانین اسلامی و دینی قرار گرفته باشد. بنابراين، مباني، قواعد، بستر­هاي فکری وعملي، حکومت ديني و مسايل مربوط به آن به ويژه نوآوري­هاي وي در حوزه اخوت اسلامی، وظایف مهم دولت اسلامی؛ رابطه دین و دولت، جایگاه مردم در دولت دینی، سیاست داخلی دولت اسلامی و نیز سیاست خارجی يافته­هاي مهم پژوهش حاضر را شکل مي دهد که محسنی آن­ها را به عنوان نظريه سياسي اسلام مطرح مي کند.

واژگان کليدي: مباني، قواعد، حکومت دینی، دين, سياست، انديشه سياسي و مشروعيت.


۸. نام محصل: سید حسن  “سجادی”

عنوان مونوگراف: اندیشه سیاسی سید جمال الدین افغانی

استاد راهنما:حاجی محمد رحیمی

محل دفاع :‌ پوهنتون خاتم النبیین شعبه غزنی

سال :‌  ۱۳۹۴

چکیده:

بی تردید هر آن کس که با واژه استعمار واستعمار ستیزی خصوصاٌ در مناطق اسلامی کوچکتر ین بر خورد داشته باشد نامی از سید جمال الدین را در خود دارد .

سید جمال الدین اسد آبادی به سال ۱۲۵۴ه.ق (۱۸۳۸)م،در اسد آباد همدان ایران چشم به جهان گشود .ابتدا در محل تولد خود به یاد گیری زبان عربی ومقدمات علوم دینی پرداخت وسپس راهی عراق شد تادر نجف نزد شیخ مرتضی انصاری تحصیلات خود را ادامه دهد .ایشان به مدت چهار سال در نزد شیخ انصاری به ادامه تحصیل پرداخت .زندگی سیاسی واجتماعی وی با فراخواندن جهان اسلام به خیزش علمی وادبی وهمبستگی وپایداری در برابر استعمار غرب آغاز شد.

در این راستا،سید جمال با سفر های پی درپی به کشور های اسلامی واروپایی ،بر قراری وپایداری کردن پیوند جهان اسلام وطرح رویکردهای نو در زمینه های اجتماعی ودینی را پی گرفت

وی در این راه فعالیت های گسترده وگوناگون را مانند انتشار روزنامه ،برگذاری نشست علمی ،نوشتن مقالات وانجام سخن رانی های ادبی وسیاسی ازخود به جای نهاد .

از جمله مهمترین آثار هر فرد شاگردانی است که در مکتب خانه خود می پروراندوبه جامعه بشری تحویل میدهد از این جهت سید جمال الدین دارای پرونده بسیار روشن وپر افتخاری است چراکه در مکتب خانه ایشان مردان بزرگی چون محمد عبده،عبدالرحمن کواکبی وسعد زغول در مصر وبزرگان دیگر در پهنه جام اسلام ،به عنوان پرچم داران حرکت اصلاح طلبی به جهان بشریت تحویل داده شدند.

به تبع همین افکار بزرگ واصلاحی بود که رویکرد های نظیر جمهوری خواهی ومشروط کردن قدرت سلطنت ایران شکل گرفت .

روح روان مردم وهمچنین اوضاع سیاسی اجتماعی ایران دوقرن پیش یعنی زمان ظهور سید جمال آمیخته به واژه های نظیر سکوت وگوشه نشینی،ترس وخود باخته گی ،قشری نگری ورضایت به وضع موجود بود.

کلید واژه ها: اندیشه ،اندیشه سیاسی ،سید جمال الدین افغانی


۹. نام محصل: فاطمه “سجادی”

عنوان مونوگراف: نقش رسانه ها در انتخابات و نظام دموکراتیک

استاد راهنما:حاجی محمد رحیمی

محل دفاع :‌ پوهنتون خاتم النبیین شعبه غزنی

سال :‌  ۱۳۹۵

چکیده:

افغا نستان کشوریست دارای فرهنگ سنتی ،این نوع فرهنگ تاثیر به سزای در روند زندگی مردم داشته است .رسانه ها و فعالیت های رسانه ای نیز از این نوع تاثیر گذاری ها استثنا نبوده است و حکومت های استبدادی د ر افغانستان در دوره های مختلف محدودیت زیادی را بر فعالیت های رسانه ای وضع نموده بود .مطالب تاریخ این سر زمین نشان می دهد که گاهی حتی رسانه ها بدون هیچ حضور ی در عرصه های سیاسی – اجتماعی در کشور مفقود بوده اند .بعد از دوره امانی فعالیت های رسانه ها نسبتاٌ گسترش یافت .این گسترش با وجود اینکه ظاهراٌ خوب به نظر می رسید اما باز هم دیده می شود که رسانه ها بگونه کلی در کنترول حکومت بوده  و در  صورت  نشر  مواردی مخالف حکومت با  بر خورد جدی روبرو شده و توقیف شده اند .در این تحقق به این نتیجه رسیده ایم که باوجود اینکه افغانستان کشوریست جهان سومی ، دارای فرهنگ سیاسی سنتی اما باز هم دیده میشود که حضور رسانه ها در تاریخ به خصوص بعد از دوره امانی ، دهه دموکراسی ودر نهایت دهه اخیر بسیار چشم گیر تر از کشور های همسایه بوده است .رسانه های کشور با دید ایدئولوژی  دینی  فعالیت نموده اند . این  دید  را می توان از نام های آنان بر داشت نمود .(سراخ الاخبار ، سراخ الافغانیه ،الاسلامی  ،ارشاد النسوان و… )مشخصاٌ در دهه اخیر رسانه ها توانسته اند تا با گسترش فعالیت های خویش نقش بر جسته ای را در ایجاد باور های دموکراتیک در افغانستان داشته باشند . بر گذاری انتخابات ،مشارکت گسترده مردم در این پروسه ،انتقاد از حکومت ،برسی تعدیل وتغییر قوانین ،فعالیت های نهاد جامعه مدنی ،ترویج باور های دموکراتیک و ده ها موارد دیگر را می توان  یاد نمود که رسانه ها بر رشد آنها تاثیر به سزای داشته است .

کلید واژه ها :رسانه ها ، دموکراسی ،مشارکت سیاسی توسعه رسانه ای